Black Hole အေၾကာင္းသိေကာင္းစရာ - ၃

supergiant ေတြ ျပိဳပ်က္တဲ႔ အခ်ိန္မွာ ျဖစ္ေပၚလာတာကေတာ႔ supernova ပါ..။
က်ေနာ္တို႔ ေန ထက္ အနည္းဆံုး ၈ ဆ ေလာက္ႀကီးတဲ႔ ႀကယ္ႀကီးေတြ ျပိဳပ်က္လို႔ ျဖစ္လာတဲ႔ supergiant ေတြကစပါတယ္..။ supergiant ေတြမွာ အျပင္ဘက္ပိုင္းေတြမွာ ျဖစ္ေနတဲ႔ nuclear reaction ဟာ atomic number ငယ္တဲ႔ ျဒပ္ေတြကို ႀကီးတဲ႔ ျဒပ္ေတြျဖစ္လာေအာင္ ေျပာင္းလဲပစ္ေနပါတယ္..။ nuclear fusion ျဖစ္စဥ္ပါ..။ ဟီလီယမ္ ကေန ကာဗြန္၊ ေအာက္ဆီဂ်င္၊ အိုင္ရြန္း စသည္ျဖင္႔ေပါ႔..။ သာမာန္ redgiant ေတြမွာေတာ႔ ကာဗြန္မွာပဲ အဆံုးသတ္တဲ႔အတြက္ ကာဗြန္ပဲက်န္ပါတယ္..။ supergiant ႀကယ္ႀကီးေတြမွာေတာ႔ iron အဆင္႔ေရာက္မွ stable ျဖစ္ပါတယ္..။ fusion ျဖစ္စဥ္ဟာ iron ထက္ပိုေလးတဲ႔ ျဒပ္ေတာ႔ မလုပ္ေပးနိုင္ေတာ႔ပါဘူး..။ ဒါနဲ႔ iron ေတြျဖစ္လာတာ မ်ားလာတဲ႔အခါ.. သူ႔ရဲ႔ ျဒပ္ထုကို သူမနိုင္ေတာ႔ပဲ အတြင္းကို ျပိဳက်ပါတယ္..။ အဲဒီျပိဳက်တဲ႔ အရွိန္နဲ႔ ေပါက္ကြဲပါတယ္..။ ေပါက္ကြဲမွုအ ရွိန္ေႀကာင္႔ ျဖစ္ေပၚလာတဲ႔ shock wave ဟာ material shell နဲ႔အတူ စႀကာ၀ဠာထဲကို ပ်ံ႔လြင္႔သြားပါတယ္..။ အဲဒီလို ျဖစ္ေနတဲ႔ ႀကယ္ပ်က္ႀကီးကို supernova လို႔ေခၚပါတယ္..။ ေပါက္ကြဲမွုေတြေႀကာင္႔ အျပင္ကို မွုတ္ထုတ္ခံလိုက္ရတဲ႔ ျဒပ္ပစၥည္းေတြဟာ ေနာက္ထပ္ႀကယ္သစ္တစ္လံုး.. ဒါမွမဟုတ္ ျဂိဳဟ္တစ္လံုးအျဖစ္ ေပါင္းစည္းႀကပါတယ္...။ ေအာက္မွျပထားတဲ႔ပံုေတြကေတာ႔ ၁၉၉၄ ခုနွစ္မွ Hubble Space Telescope က ေတြ႔ခဲ႔တဲ႔ Supernova 1987 A ရဲ႔ ပံုျဖစ္ပါတယ္..။
supernova တစ္ခုဟာ သူ႔ရဲ႔ အျပင္လႊာေတြအတြင္းဘက္ကို ျပိဳျပိဳက်ရာကေန ေနာက္ဆံုးမွာ အလယ္က core မွာ အင္အားေကာင္းတဲ႔ ဆြဲငင္အားကို ျဖစ္ေစပါတယ္..။ mass က ပိုပိုႀကီးလာတဲ႔အခါ gravity ကပိုပိုမ်ားလာတဲ႔ သေဘာပါ..။ ဒီလိုအေနအထားရွိလာတဲ႔ supernova မွာ ဆက္ျဖစ္လာနိုင္စရာ အလားအလာနွစ္ခုရွိပါတယ္..။



Neutron star
neutron star ျဖစ္လာမယ္႔ႀကယ္ဟာ အစက supernova ရဲ႔ core ျဖစ္ခဲ႔ပါတယ္..။ အျပင္လႊာေတြဟာ nuclear fusion ျဖစ္စဥ္ေႀကာင္႔ ေလးလံတဲ႔ matreial ေတြအျဖစ္ကိုေျပာင္းလဲျပီးေတာ႔ အတြင္းဘက္ကို ျပိဳျပိဳက်ရာကေန တျဖည္းျဖည္း ပိုမိုသိပ္သည္းလာပါတယ္..။ သိပ္သည္းမွုေႀကာင္႔ ဆြဲငင္အား ပိုႀကီးလာျပီးေတာ႔ သူ႔မွာရွိတဲ႔ အက္တမ္ေတြဟာ အက္တမ္အျဖစ္မတည္ျမဲနိုင္ေတာ႔ပဲ.. ပရိုတြန္ နဲ႔ အီလက္ထရြန္ေတြအျဖစ္ ျပိဳကြဲကုန္ပါတယ္..။ ဒါတင္မရပ္ေသးပဲ အဲဒီ ပရိုတြန္ နဲ႔ အီလက္ထရြန္ေတြကို ေပါင္းစပ္ျပီး နယူထရြန္ဘ၀ကို ေျပာင္းပစ္လိုက္ပါတယ္..။ အဲဒီႀကယ္မွာ ေနာက္ဆံုးက်န္ခဲ႔တာကေတာ႔ neutron ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္..။ သိပ္သည္းဆ အရမ္းႀကီးလြန္းလို႔ အဲဒီႀကယ္က material လက္ဖက္ရည္ တစ္ဇြန္းစာ ဟာ ကမၻာေပၚမွာ တန္ေပါင္းမ်ားစြာေလးပါလိမ္႔မယ္တဲ႔..။ ကမၻာက တစ္ပါတ္လည္ဖို႔ ၂၄နာရီႀကာေပမယ္႔ neutron star ေတြကေတာ႔ တစကၠန္႔မွာကိုပဲ အပါတ္ေပါင္း ၃၀ ေလာက္ လည္ပစ္ေနတာပါ..။ အရမ္းျမန္လြန္းေတာ႔ သူ႔ဆီကေန signal ေတြထြက္ပါတယ္..။ ဒါေႀကာင္႔ neutron star ကို pulser လို႔လည္း ေခၚႀကပါတယ္....။
ဆက္ရန္.......

Please Share This Post

Share on Facebook Plus on Google+